Posts

Lamahuraannimada Xeer Ciise iyo Xeerarka Soomaalida

Image
Haddii Plato ku dooday buuggiisa magacaweyn, Republic , in aadanuhu yahay noole bulshaawi ah waxaynu sidaas si la mid ah innaguna ku doodi karnaa in aadanuhu yahay noole xeerku udubdhexaad u yahay oo u abaabulan in uu samaysto oo ku dhaqmo xeerar kala haga oo ay ay qayb ka mid ah dabeecaddiisa tahay. Qoraaga iyo taariikhyahanka reer Ciraaq ee Khazal Al Majidi oo ilbaxnimooyinkii kala duwanaa ee dunida soo maray aad u dersay wuxuu ku dooday in qodobbada looga baahan yahay in ay xaddaaradi ku taagnaato xeerku kaalin weyn ugu jiro. Falsaasifadii hore ee Giriigga waxa laga hayaa in aadane la aragyaaba sharci imanayo. Waa la isla qirsan yahay in xeerku tiirdhexaad u yahay aadanaha oo la'aantiisna la’aad uu noqonayo. Montesquieu oo ahaa faylasuuf aad looga qaddariyo Galbeedka sida oo kalena udubxoog u ah dhidbidda doodaha fekerka siyaasadeed ee dunida ayaa buuggiisa uu kaga hadlay falsafadda iyo aragtiyaha dawladnimada casriga ahi ku ay tahay in ay ku taagnaato, The Spirit of Law , ku xu...

Muuqaal: Raadkii Gumaysigu kaga tegay Dhaqanka iyo Xeerarka Soomaalida

Image
  Barnaamijkani wuxuu dhacay 18 kii Luulyo ee sannadkan sii dhammaanaya. Dibudhaca baahinta ku yimina sababo farsamo ayuu la xidhiidha. Wuxuu daarranaa wadasheekaysi ku saabsan mawduuca kor ku xusan oo aad muhiimad u leh. Waxa marti ku ahaa Dr. Guuleed Dafac, oo aynu si wadajir ah wadasheekaysi furan iyo niqaash guud oo ku saabsan mawduuca ugu la samaynnay. Laba ujeeddo ayaannu si gaar ah u beegsanaynnay, ta hore oo ah in si guud looga warramo mushkiladaha iyo eelkii gumaysigu kaga tegay Dunida Koonfurta, iyo in aynu si khaas ah uga warranno labadii gumaysi ee Talyaaniga iyo Ingiriisku dhibaatadii iyo dhitadii aynu ka dhaxalnay oo aynu ilaa hadda la tacaalayno. Muuqaalka oo dhammaystiran waxaad ka daawan kartaan, halkan, via YouTube : https://youtu.be/i2689TYgIao?si=8YOhQzNTbg-1r9Xl

Sidee buu ahaa 'Dhaqaalihii Jamhuuriyaddii Soomaaliyeed (1960-1991)'?

Image
Qoraalkan gorfaynta iyo faaqidaadda isugu jira waxa lagu faafiyay asalkii degelka  Geeska isaga oo cinwaan kale xanbaarsan  *** Horumarka iyo ilbaxnimada bulsho ku tallaabsataa waxyaalo kala duwan ayaa lagu qiimeeyaa oo mid kastaba keli ahaantiisa mudnaan goonni ah u leeyahay. Waxa xusid mudan erayga horumar in uu fogaan kala duwan leeyahay oo uu taabto laamaha kala duwan ee aqoonta, sida, dhaqaalaha, cilmiga bulshada, cilmi nafsiga, qaanuunka iyo kuwa la halmaala, oo majaal kasta kolka la joogo si gaar ah loona qeexo. Kolka aynu qiimaynayno bulsho horumar in ay ku tallaabsatay iyo in kale waxa asaasi ah oo dabiici ah in laga eego heerka noloshoodu halka uu taagan yahay: tacliin ahaan, tiknoolaji ahaan, dhaqaale ahaan, iyo wixii soo raaca. Kolkaa qeexitaanka bulsho horumartay hal wax uun ku ma salaysna ee waxyaalo kala duwan oo wada socda ayaa lagu beegaalaa. Sida ay faylasuufyo badan ku doodaan bulshada horumar iyo horusocod ku tallaabsatay waa in ay tahay bulshada caddaala...

Maalinta Caafimaadka Dhimirka

Image
Maaddada cilmi nafsigu waxay ka mid tahay sida laga dheregsan yahay maaddooyinka si toos ah u taabta oo u la falgala nolosheenna iyo dabeecadda inagu xeeran. Waxay inta badan isku daydaa in ay ka jawaabto weyddiimo la halmaala sida aynu u fekerno, sida uu habdhaqankeennu yahay, iyo masalooyin ku saabsan dareennadeenna. Sida ay isugu xidhan yihiin culuunta bulshadu iyo aadanuhuba, waxay xidhiidh la leedahay majaallada kala duwan ee culuuntaas. Ha ugu horrayso aqoonta dhaqaaluhu e. Aad bay isu taabtaan oo jidad kala duwan ugu kulmaan in badan. Waayo labaduba waxay ka warramaan QOFka iyo QOFAFka. Waxana lagu doodaa in bedqabka jeebku iyo bedqabka nafsadda xidhiidh ka dhexeeyo. Sida caadiga ah waa adag tahay in qof sabool ahi ka bedbaado xaalado nafsadeed iyo/ama dhimireed.  Cilmiga dhaqaalaha oo udubdhexaad u ah aadanaha, ilaa haddana lagu derso masalooyinka ay ka mid yihiin aadanaha dhaqaalahee baa u cuntama u saamixi kara in ay horusocod gaadhaan, isla jeerkaasna dhaqaalayahannadu a...

Lamahuraannimada Suugaanta

Image
Curiskan oo asalkiisu ahaa "Why Literature?" waxa qoray Mario Vargas Llosa, 2001 ayuu ku baahiyaya majalladda The New Republic Badiyaa waxa ii yimaadda, q of i weyddiinaya saxeex kolka aan ku suganahay bandhig buug ama maktabad . Xaaskiisa, inantiisa ama hooyadii, ama cid kale buu u doonayaa, wuxuuna ku cudurdaaranayaa "in ay tahay akhriste aad u fiican oo jecel suugaanta." Isla markaba, waxaan weyddiiyaa: "Adiguna? Akhriska ma jeclid miyaa?" Badankana jawaabtiisu waxay noqotaa: "dabcan akhriska waan jecelahay, laakiin waxaan ahay shakhsi mashquul badan." Waxaan maqlay sharraxaadaa tobannaan jeer: qofkaa iyo kumannaan la mid ah waxyaalo badan oo muhiim ah, waajibaadyo aad u badan, masuuliyado aad u badan oo ay qabtaan oo nolosha ah bay hayaan. sababtaas baanay u awoodin in ay wakhtigooda qaaliga ah ku lumiyaan sheeko, diiwaan gabay, ama curis sugaaneed saacado xidhiidh ah. Innagoo ka dab qaadanayna fahanbixintaa faaftay, akhriska suugaantu waa...